N\u00ebse do vizitojm\u00eb Tiran\u00ebn, Kavaj\u00ebn, Elbasanin etj., do v\u00ebrejm\u00eb di\u00e7ka t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt midis tyre, q\u00eb n\u00eb sheshet qendrore t\u00eb k\u00ebtyre qyteteve do t\u00eb shohim kulla t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb periudh\u00ebn Osmane, t\u00eb cil\u00ebt sh\u00ebrbenin si kulla sahati, t\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb shekullin XIX-t\u00eb. Por nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb nuk e shohim n\u00eb Durr\u00ebs, pse?! Sipas dokumenteve dhe fotove q\u00eb gjenden n\u00eb Arkivin Qendror t\u00eb Shtetit, mbas t\u00ebrmetit t\u00eb dhjetori t\u00eb vitit 1926, i cili n\u00eb Durr\u00ebs shkaktoi shum\u00eb d\u00ebme, n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb autoriteteve shtet\u00ebrore shqiptare, ofrohet dhe shteti italian i cili sjell n\u00eb Durr\u00ebs specialist\u00eb t\u00eb cil\u00ebt asistojn\u00eb n\u00eb shembjen e objekteve t\u00eb d\u00ebmtuara dhe n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebtij operacioni, nga fotot do t\u00eb shikojm\u00eb q\u00eb punonj\u00ebsit e Kryqit t\u00eb Kuq, s\u00eb bashku me ushtrin\u00eb, po demolojn\u00eb disa objekte ku midis tyre dhe kull\u00ebn e sahatit t\u00eb Durr\u00ebsit.<\/p>\n\n\n\n
Fatmir\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb gj\u00eb e tregojn\u00eb fotot e b\u00ebra nga mjeshtri Ymer Bali, i cili e ka fiksuar k\u00ebt\u00eb moment. Edhe pse ekzistenc\u00ebn e saj e dallojm\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet fotove t\u00eb shumta t\u00eb atyre viteve, t\u00eb cilat tregojn\u00eb se kulla aty ka qen\u00eb. N\u00eb plan t\u00eb par\u00eb kur shihet n\u00eb foto, ajo ngjan si nj\u00eb kull\u00eb me kamban\u00ebn e ndonj\u00eb kishe, gj\u00eb q\u00eb diskutohet shpesh n\u00eb rrjetet sociale! Po kujt kishe?! Pyetja ngel pa p\u00ebrgjigje!<\/p>\n\n\n\n
Duke qen\u00eb se p\u00ebr t\u00eb \u00ebsht\u00eb folur pak n\u00eb disa nga autor\u00ebt e qytetit, n\u00eb k\u00ebrkimet mia n\u00eb Arkivin e Shtetit por edhe m\u00eb gjer\u00eb, arrita t\u00eb gjej\u00eb disa fakte p\u00ebr ta v\u00ebrtetuar q\u00eb Durr\u00ebsi ka pasur nj\u00eb kull\u00eb t\u00eb sahatit dhe kjo v\u00ebrtetohet me an\u00eb t\u00eb dokumenteve.<\/p>\n\n\n\n
Fakti?! Durr\u00ebsi n\u00eb fundin e shekullit t\u00eb XIX-t\u00eb b\u00ebhet Sanxhak (prefektur\u00eb) e vilajetit t\u00eb Shkodr\u00ebs, dhe si Sanxhak kishte n\u00eb var\u00ebsi Kaza (Bashki) t\u00eb tjera si Tirana, Shijaku, Kavaja dhe Kruja. Normalisht si kryeqend\u00ebr e prefektur\u00ebs q\u00eb ishte, Durr\u00ebsit nuk kishte si t\u2019i mungonte dhe asaj nj\u00eb kull\u00eb sahati.<\/p>\n\n\n\n
Aktualisht sot nuk kemi gjurm\u00eb t\u00eb saj dhe shum\u00eb pak veta n\u00eb Durr\u00ebs e din\u00eb se ajo ka qen\u00eb e vendosur n\u00eb krah t\u00eb bashkis\u00eb, ku ndodhet sot busti i Hafiz Ali Podgoric\u00ebs, sip\u00ebr murit turk i cili vazhdon t\u00eb jet\u00eb aty. Ekzistenc\u00ebn e nj\u00eb kulle sahati n\u00eb Durr\u00ebs, e v\u00ebrtetojm\u00eb nga dokumentet q\u00eb gjenden n\u00eb arkivin Osman t\u00eb Stambollit.<\/p>\n\n\n\n
N\u00ebp\u00ebrmjet Osmanologut Ermal Nurja, arrita t\u00eb siguroj nj\u00eb dokument t\u00eb p\u00ebrkthyer ku thuhet: \u201cDrejtuar Inspektoratit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb vilajeteve t\u00eb Rumelis\u00eb, Nalt\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij t\u00eb veshun me pushtet! (Pas elozheve t\u00eb rastit).<\/p>\n\n\n\n
Ju parashtroj me g\u00ebzim pa mas\u00eb se dhoma e karantin\u00ebs, kulla e sahatit dhe posto-blloku i skel\u00ebs s\u00eb qytetit t\u00eb Durr\u00ebsit, jan\u00eb nd\u00ebrtuar nga themelet (pra jan\u00eb nd\u00ebrtime t\u00eb reja jo t\u00eb m\u00ebparshme) dhe inagurimi i tyre do t\u00eb realizohet n\u00eb dit\u00ebn e lumtur q\u00eb kemi p\u00ebrpara (p\u00ebrvjetori i radh\u00ebs i fron\u00ebzimit t\u00eb Sulltan Abdulhamitit t\u00eb II-t\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb 19 gushti).<\/p>\n\n\n\n
Urdhri dhe fermani i takojn\u00eb vet\u00ebm t\u00eb zotit t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes. Data aktit 27 korrik 1907 Mytesarifi i Durr\u00ebsit Kazim (vula)\u201d(1)Pra nga ky dokument i dat\u00ebs 27 korrik 1907 ku Mytesarifi i Durr\u00ebsi i drejtohet inspektoratit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb lart\u00eb t\u00eb vilajeteve t\u00eb Rumelis\u00eb, dhe i informon se dhoma e karantin\u00ebs, posto-blloku i portit dhe kulla e sahatit jan\u00eb objekte t\u00eb reja t\u00eb nd\u00ebrtuara nga fillimi dhe si dat\u00eb p\u00ebr inaugurimin e tyre do vendosej 19 gushti dit\u00eb kjo q\u00eb p\u00ebrkon me rastin e fron\u00ebzimit t\u00eb sulltan Abdulhamitit t\u00eb II-t\u00eb\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Nga ky dokument v\u00ebrtetojm\u00eb se kulla ka qen\u00eb nd\u00ebrtim relativisht i ri (me nj\u00eb or\u00ebmat\u00ebs me tinguj), pra e fillim shekullit XX-t\u00eb dhe jo nj\u00eblloj si kullat e Tiran\u00ebs, Kavaj\u00ebs, Elbasanit etj., q\u00eb jan\u00eb nd\u00ebrtime t\u00eb viteve 1800 (por fakti q\u00eb kulla po nd\u00ebrtohet nga e para, nuk e p\u00ebrjashton ekskluzivisht iden\u00eb se m\u00eb p\u00ebrpara edhe mund t\u00eb ket\u00eb pasur kull\u00eb tjet\u00ebr, thjesht ky dokument tregon se hera e fundit q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb kull\u00eb sahati n\u00eb Durr\u00ebs ka qene ky vit, pra 1907).<\/p>\n\n\n\n
Po pse nuk u rind\u00ebrtua p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vend kulla e sahatit? P\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb disa hipoteza, nj\u00eb prej t\u00eb cilave dhe m\u00eb bind\u00ebsja \u00ebsht\u00eb se mbas t\u00ebrmetit t\u00eb vitit 1926, nd\u00ebrtimtaria e objekteve civile dhe shtet\u00ebrore filloi me hov t\u00eb madh, krahas sht\u00ebpive dhe objekteve tregtare n\u00eb Durr\u00ebs, filloi nd\u00ebrtimi i objektit t\u00eb bashkis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n
Godina do pozicionohej n\u00eb fillim t\u00eb sheshit \u201cLiria\u201d ku sipas projektit ajo do ishte 3 kat + 1 kat podrum, dhe mbi godin\u00eb n\u00eb cepin e krahut t\u00eb majt\u00eb, do nd\u00ebrtohej sahati e cila do kishte nj\u00eb mekaniz\u00ebm t\u00eb prodhuar n\u00eb Gjermani nga kompania \u201cEduard Korfhage dhe bij\u00eb\u201d dhe dy kambana (2).<\/p>\n\n\n\n
Kjo mendoj se ishte nj\u00eb arsye dometh\u00ebn\u00ebse p\u00ebr t\u00eb mos u rind\u00ebrtuar m\u00eb n\u00eb pozicionin e m\u00ebparsh\u00ebm, por t\u00eb integrohej n\u00eb godin\u00ebn e bashkis\u00eb.\/ Memorie.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" N\u00ebse do vizitojm\u00eb Tiran\u00ebn, Kavaj\u00ebn, Elbasanin etj., do v\u00ebrejm\u00eb di\u00e7ka t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt midis tyre, q\u00eb n\u00eb sheshet qendrore t\u00eb k\u00ebtyre qyteteve do t\u00eb shohim kulla t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb periudh\u00ebn Osmane, t\u00eb cil\u00ebt sh\u00ebrbenin si kulla sahati, t\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrtuara n\u00eb shekullin XIX-t\u00eb. Por nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb nuk e shohim n\u00eb Durr\u00ebs, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13591,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-13589","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-jeta"],"yoast_head":"\n