K\u00ebt\u00eb shkurt u mbush\u00ebn 20 vjet nga ndarja nga jeta e poetit t\u00eb njohur shqiptar Frederik Rreshpja, nj\u00eb prej z\u00ebrave m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb dhimbsh\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe t\u00eb shekullit XX. Ai u nda nga jeta m\u00eb 17 shkurt 2006 n\u00eb Shkod\u00ebr, qytetin ku kishte lindur m\u00eb 19 korrik 1940 dhe ku u form\u00ebsua si poet.<\/p>\n\n\n\n
Rreshpja u shfaq n\u00eb sken\u00ebn letrare n\u00eb vitet \u201960, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur let\u00ebrsia shqiptare kontrollohej rrept\u00ebsisht nga realizmi socialist. Q\u00eb n\u00eb fillim, vargjet e tij u dalluan p\u00ebr ndjeshm\u00ebrin\u00eb, simbolik\u00ebn dhe tonin intim, larg skemave propagandistike t\u00eb koh\u00ebs. Pik\u00ebrisht kjo liri e brendshme do ta p\u00ebrballte me p\u00ebrndjekjen politike. Ai u arrestua dhe kaloi vite t\u00eb gjata n\u00eb burgjet e regjimit komunist, i d\u00ebnuar p\u00ebr poezin\u00eb e tij dhe p\u00ebr q\u00ebndrimet q\u00eb nuk p\u00ebrputheshin me vij\u00ebn zyrtare.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebr Rreshpjen, burgu nuk ishte vet\u00ebm privim fizik, por nj\u00eb p\u00ebrballje e ashp\u00ebr me vetmin\u00eb dhe zhg\u00ebnjimin. Megjithat\u00eb, poezia mbeti streha e tij. Pas r\u00ebnies s\u00eb regjimit, ai rikthehet n\u00eb jet\u00ebn letrare me v\u00ebllime q\u00eb sot konsiderohen nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmit n\u00eb lirik\u00ebn moderne shqiptare, si Erdhi ora t\u00eb vdes p\u00ebrs\u00ebri, Lirika t\u00eb zgjedhura dhe N\u00eb vetmi. N\u00eb to, lexuesi gjen nj\u00eb univers ku p\u00ebrzihen trishtimi, dashuria, kujtesa dhe nj\u00eb ndjenj\u00eb e fort\u00eb ekzistenciale.<\/p>\n\n\n\n
Rreshpja nuk ishte poet i retorik\u00ebs s\u00eb zhurmshme. Ai ishte poet i heshtjes, i imazhit t\u00eb brisht\u00eb, i dhimbjes s\u00eb p\u00ebrmbajtur. Shpesh n\u00eb vargjet e tij shfaqet figura e njeriut t\u00eb vetmuar, i p\u00ebrballur me koh\u00ebn dhe me padrejt\u00ebsin\u00eb, por q\u00eb ruan dinjitetin p\u00ebrmes fjal\u00ebs. Kritika letrare e ka cil\u00ebsuar si nj\u00eb nga poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb past\u00ebr lirik\u00eb t\u00eb shqipes, nj\u00eb z\u00eb q\u00eb nd\u00ebrtoi nj\u00eb bot\u00eb poetike t\u00eb vet\u00ebn, larg ndikimeve t\u00eb p\u00ebrkohshme.<\/p>\n\n\n\n
Pas viteve \u201990 ai themeloi edhe nj\u00eb sht\u00ebpi botuese dhe nj\u00eb revist\u00eb letrare, duke kontribuar n\u00eb ringjalljen e jet\u00ebs kulturore n\u00eb tranzicion. Megjithat\u00eb, jeta e tij personale mbeti e v\u00ebshtir\u00eb. Ai jetoi n\u00eb kushte t\u00eb thjeshta dhe shpesh n\u00eb varf\u00ebri, nj\u00eb fat i hidhur p\u00ebr nj\u00eb nga poet\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n
Nj\u00ebzet vjet pas vdekjes, emri i Frederik Rreshpjes mbetet i lidhur me q\u00ebndres\u00ebn e poetit p\u00ebrball\u00eb dhun\u00ebs s\u00eb sistemit dhe me fuqin\u00eb e artit p\u00ebr t\u00eb mbijetuar edhe n\u00eb kushtet m\u00eb t\u00eb err\u00ebta. Vargjet e tij vazhdojn\u00eb t\u00eb lexohen, t\u00eb citohen dhe t\u00eb studiohen, si d\u00ebshmi se poezia e v\u00ebrtet\u00eb nuk shuhet me koh\u00ebn.<\/p>\n\n\n\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvjetor, kujtimi i tij nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm homazh p\u00ebr nj\u00eb poet, por edhe reflektim mbi fatin e artit dhe artistit n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb shqiptare. Rreshpja mbetet nj\u00eb simbol i shpirtit t\u00eb lir\u00eb, q\u00eb edhe kur u burgos fizikisht, nuk e humbi kurr\u00eb lirin\u00eb e brendshme.<\/p>\n\n\n\n
V.Q.<\/p>\n\n\n\n
\u00a9\ufe0fz\u00ebrionline<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
K\u00ebt\u00eb shkurt u mbush\u00ebn 20 vjet nga ndarja nga jeta e poetit t\u00eb njohur shqiptar Frederik Rreshpja, nj\u00eb prej z\u00ebrave m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb dhimbsh\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe t\u00eb shekullit XX. Ai u nda nga jeta m\u00eb 17 shkurt 2006 n\u00eb Shkod\u00ebr, qytetin ku kishte lindur m\u00eb 19 korrik 1940 dhe ku u […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15209,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,7],"tags":[],"class_list":["post-15208","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-jeta","category-kulture"],"yoast_head":"\n