S\u00ebmundjet e zemr\u00ebs vijojn\u00eb t\u00eb mbeten shkaku kryesor i vdekjeve n\u00eb Shqip\u00ebri, duke tejkaluar ndjesh\u00ebm mesataren e vendeve t\u00eb Bashkimit Europian. T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare nga INSTAT dhe Eurostat tregojn\u00eb se 52.9% e vdekjeve n\u00eb vend lidhen me s\u00ebmundjet e aparatit t\u00eb qarkullimit t\u00eb gjakut, krahasuar me 32.8% n\u00eb BE.<\/p>\n\n\n\n
Ky hendek i madh tregon se shqiptar\u00ebt jan\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb ekspozuar ndaj problemeve kardiovaskulare, duke humbur jet\u00ebn n\u00eb nivele gati dyfish m\u00eb t\u00eb larta se mesatarja europiane. Nd\u00ebrkoh\u00eb, n\u00eb vendet e BE-s\u00eb nj\u00eb pesh\u00eb t\u00eb konsiderueshme n\u00eb struktur\u00ebn e vdekjeve z\u00ebn\u00eb edhe tumoret (23.9%), nd\u00ebrsa n\u00eb Shqip\u00ebri kjo shif\u00ebr \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb e ul\u00ebt, rreth 15.3%.<\/p>\n\n\n\n
Ekspert\u00ebt e sh\u00ebndetit publik e lidhin k\u00ebt\u00eb situat\u00eb me disa faktor\u00eb kryesor\u00eb: stilin e jetes\u00ebs, ushqyerjen e pash\u00ebndetshme, munges\u00ebn e aktivitetit fizik, si dhe diagnostikimin e vonuar t\u00eb s\u00ebmundjeve. Po ashtu, niveli m\u00eb i ul\u00ebt i kontrollit periodik dhe nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit tek qytetar\u00ebt ndikon drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e situat\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
Ndryshe nga Shqip\u00ebria, n\u00eb Bashkimin Europian nj\u00eb p\u00ebrqindje m\u00eb e lart\u00eb e vdekjeve lidhet edhe me s\u00ebmundjet e aparatit t\u00eb frym\u00ebmarrjes (7.8%) dhe ato t\u00eb tretjes (4.4%), nd\u00ebrsa n\u00eb vendin ton\u00eb k\u00ebto kategori mbeten n\u00eb nivele m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta. Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb domosdoshm\u00ebrisht se shqiptar\u00ebt jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb prekur nga k\u00ebto s\u00ebmundje, por shpesh reflekton dallime n\u00eb diagnostikim, raportim dhe struktur\u00eb t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n
\u00c7far\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr t\u00eb mbrojtur zemr\u00ebn?<\/p>\n\n\n\n
Mjek\u00ebt k\u00ebshillojn\u00eb se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs mund t\u00eb parandalohet p\u00ebrmes ndryshimeve t\u00eb thjeshta n\u00eb stilin e jetes\u00ebs:<\/p>\n\n\n\n
Ushqehuni sh\u00ebndetsh\u00ebm: reduktoni yndyrnat e ngopura, krip\u00ebn dhe ushqimet e p\u00ebrpunuara; shtoni fruta, perime dhe drith\u00ebra t\u00eb plota.<\/p>\n\n\n\n
L\u00ebvizni rregullisht: t\u00eb pakt\u00ebn 30 minuta aktivitet fizik n\u00eb dit\u00eb ndihmon ndjesh\u00ebm sh\u00ebndetin kardiovaskular.<\/p>\n\n\n\n
Shmangni duhanin dhe alkoolin e tep\u00ebrt: k\u00ebta jan\u00eb nd\u00ebr faktor\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb rrezikut.<\/p>\n\n\n\n
Kontrolloni tensionin\/ presionin e gjakut dhe kolesterolin: kontrollet periodike mund t\u00eb zbulojn\u00eb problemet her\u00ebt.<\/p>\n\n\n\n
Menaxhoni stresin: stresi kronik ndikon negativisht n\u00eb zem\u00ebr.<\/p>\n\n\n\n
Specialist\u00ebt theksojn\u00eb se nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi dhe parandalimi jan\u00eb \u00e7el\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb ulur numrin e vdekjeve nga s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri. Ndryshimet e vogla n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebri mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb madh n\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsi dhe cil\u00ebsin\u00eb e jet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
\u00a9\ufe0fz\u00ebrionline<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u00ebmundjet e zemr\u00ebs vijojn\u00eb t\u00eb mbeten shkaku kryesor i vdekjeve n\u00eb Shqip\u00ebri, duke tejkaluar ndjesh\u00ebm mesataren e vendeve t\u00eb Bashkimit Europian. T\u00eb dh\u00ebnat zyrtare nga INSTAT dhe Eurostat tregojn\u00eb se 52.9% e vdekjeve n\u00eb vend lidhen me s\u00ebmundjet e aparatit t\u00eb qarkullimit t\u00eb gjakut, krahasuar me 32.8% n\u00eb BE. Ky hendek i madh tregon se […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16053,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,6],"tags":[],"class_list":["post-16051","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualitet","category-jeta"],"yoast_head":"\n