Bajau, nj\u00eb fis unik q\u00eb jeton kryesisht n\u00eb gadishullin qendror t\u00eb Sulawesit, Indonezi, jan\u00eb t\u00eb njohur si “Nomad\u00ebt e Detit” p\u00ebr shkak t\u00eb aft\u00ebsive t\u00eb tyre t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr t\u00eb jetuar dhe punuar n\u00ebn uj\u00eb. Ky komunitet ka zhvilluar nj\u00eb p\u00ebrshtatje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme gjenetike, duke u lejuar t\u00eb zhyten deri n\u00eb 60 metra thell\u00ebsi dhe t\u00eb mbajn\u00eb frym\u00ebn p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 10 minuta.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrshtatje e evoluar gjenetike<\/strong> Studime shkencore kan\u00eb zbuluar se k\u00ebto aft\u00ebsi nuk jan\u00eb thjesht rezultat i st\u00ebrvitjes, por rrjedhin nga ndryshime gjenetike t\u00eb trash\u00ebguara. Gjeni PDE10A<\/strong>, i vendosur n\u00eb kromozomin 6, ka p\u00ebsuar nj\u00eb mutacion q\u00eb ndikon n\u00eb funksionimin e shpretk\u00ebs. Ky organ, i cili vepron si nj\u00eb rezervuar gjaku, \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madh tek individ\u00ebt Bajau, duke u mund\u00ebsuar atyre t\u00eb qarkullojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb oksigjen n\u00eb trup gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb jan\u00eb n\u00ebn uj\u00eb. Kjo p\u00ebrshtatje njihet si splenomegali<\/strong> dhe \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr zhytjet afatgjata.<\/p>\n\n\n\n Nj\u00eb tjet\u00ebr gjen i p\u00ebrzgjedhur nga evolucioni \u00ebsht\u00eb BDKRB2<\/strong>, i cili ndodhet n\u00eb kromozomin 14. Ky gjen lidhet me receptor\u00ebt e bradikinin\u00ebs, nj\u00eb peptid q\u00eb shkakton vazodilatim dhe \u00ebsht\u00eb i lidhur me refleksin e zhytjes. Refleksi i zhytjes aktivizohet natyrsh\u00ebm tek t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit kur bien n\u00eb kontakt me uj\u00eb t\u00eb ftoht\u00eb, por tek Bajau, ky refleks \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht i fuqish\u00ebm dhe efektiv.<\/p>\n\n\n\n Nj\u00eb Mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb kuptuar toleranc\u00ebn ndaj hipoksis\u00eb<\/strong> K\u00ebto gjetje ofrojn\u00eb njohuri t\u00eb reja p\u00ebr toleranc\u00ebn njer\u00ebzore ndaj hipoksis\u00eb, nj\u00eb gjendje e shkaktuar nga mungesa e oksigjenit. P\u00ebr shkenc\u00ebtar\u00ebt, studimi i Bajau p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb shembull unik t\u00eb nd\u00ebrveprimit midis evolucionit gjenetik dhe p\u00ebrshtatjes mjedisore. Pyetja kryesore q\u00eb mbetet \u00ebsht\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktohet n\u00ebse k\u00ebto aft\u00ebsi jan\u00eb rezultat i p\u00ebrzgjedhjes natyrore nd\u00ebr breza, apo n\u00ebse nj\u00eb pjes\u00eb e tyre formohet nga aklimatizimi i fituar gjat\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n Trash\u00ebgimi e jasht\u00ebzakonshme kulturore dhe shkencore<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u00a9\ufe0fz\u00ebrionline<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bajau, nj\u00eb fis unik q\u00eb jeton kryesisht n\u00eb gadishullin qendror t\u00eb Sulawesit, Indonezi, jan\u00eb t\u00eb njohur si “Nomad\u00ebt e Detit” p\u00ebr shkak t\u00eb aft\u00ebsive t\u00eb tyre t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr t\u00eb jetuar dhe punuar n\u00ebn uj\u00eb. Ky komunitet ka zhvilluar nj\u00eb p\u00ebrshtatje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme gjenetike, duke u lejuar t\u00eb zhyten deri n\u00eb 60 metra thell\u00ebsi dhe […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3602,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-3601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-jeta"],"yoast_head":"\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/strong>P\u00ebrshtatjet e Bajau jan\u00eb nj\u00eb d\u00ebshmi e fuqishme e aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb njer\u00ebzimit p\u00ebr t’u p\u00ebrshtatur me kushte ekstreme jetese. Jetesa e tyre si “Nomad\u00eb t\u00eb Detit” vazhdon t\u00eb sfidoj\u00eb dhe t\u00eb frym\u00ebzoj\u00eb shkenc\u00ebtar\u00ebt p\u00ebr t\u00eb kuptuar m\u00eb mir\u00eb lidhjet midis gjenetik\u00ebs dhe mjedisit, duke zbuluar m\u00ebnyrat se si organizmi njer\u00ebzor arrin t\u00eb p\u00ebrballoj\u00eb sfidat m\u00eb ekstreme t\u00eb natyr\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n