Sot mbushet nj\u00eb vit prej ndarjes nga jeta t\u00eb Ismail Kadares\u00eb, gjeniut t\u00eb letrave shqipe, z\u00ebrit m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb son\u00eb n\u00eb bot\u00eb dhe nd\u00ebr intelektual\u00ebt m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar. Ndon\u00ebse fizikisht ai nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb mes nesh, vepra e tij vazhdon t\u00eb jetoj\u00eb, e p\u00ebrkthyer, e lexuar, e studiuar dhe e debatueshme, si \u00e7do art i madh q\u00eb s\u2019pranon t\u00eb prehet n\u00eb qet\u00ebsin\u00eb e harres\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n
Ismail Kadare nuk ishte thjesht nj\u00eb shkrimtar. Ishte dhe mbetet nj\u00eb institucion shpirt\u00ebror dhe komb\u00ebtar<\/strong>, nj\u00eb nd\u00ebrgjegje e formuar n\u00eb koh\u00eb t\u00eb trazuara dhe nj\u00eb pasqyr\u00eb ku Shqip\u00ebria e sheh veten me gjith\u00eb kontradiktat e saj mitike dhe moderne, heroike dhe tragjike, e shpres\u00ebs dhe e err\u00ebsir\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n Kadare arriti at\u00eb q\u00eb pak autor\u00eb shqiptar\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb: ai e \u00e7oi gjuh\u00ebn shqipe dhe universin e saj kulturor n\u00eb bot\u00ebn frankofone, anglofone, gjermanofone e p\u00ebrtej, me p\u00ebrkthime brilante t\u00eb veprave t\u00eb tij, t\u00eb cilat u lexuan si dritare nga nj\u00eb vend i vog\u00ebl, por me nj\u00eb imagjinat\u00eb letrare t\u00eb pakufizuar.<\/p>\n\n\n\n Romanet si “Gjenerali i ushtris\u00eb s\u00eb vdekur”<\/em>, “Pallati i \u00cbndrrave”<\/em>, “Prilli i thyer<\/em>, Kronik\u00eb n\u00eb gur”<\/em> e shum\u00eb t\u00eb tjera, nuk jan\u00eb vet\u00ebm histori shqiptare. Ato jan\u00eb reflektime universale mbi pushtetin, frik\u00ebn, kujtes\u00ebn, njeriun dhe absurditetin e diktatur\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n I ndodhur mes dilemave morale t\u00eb nj\u00eb kohe totalitare, Kadare mbeti p\u00ebrher\u00eb nj\u00eb figur\u00eb komplekse. Ai zgjodhi t\u00eb jetoj\u00eb dhe t\u00eb shkruaj\u00eb n\u00eb Tiran\u00ebn e regjimit komunist, nd\u00ebrsa kritika e tij ndaj pushtetit u shpalos n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb rafinuar, p\u00ebrmes alegoris\u00eb, simbolik\u00ebs dhe mitit.<\/p>\n\n\n\n Ka nga ata q\u00eb e kan\u00eb par\u00eb me dyshim, e t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb e kan\u00eb mbrojtur si t\u00eb vetmin z\u00eb q\u00eb, p\u00ebrmes artit, gjeti m\u00ebnyr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb folur kur gjith\u00e7ka tjet\u00ebr ishte mbyllur. Por n\u00eb fund, koha do ta gjykoj\u00eb jo sipas opinioneve a thashethemeve, por sipas asaj q\u00eb mbetet, vepr\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb nj\u00eb vit pa Kadaren\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se mungesa fizike ndjehet mungesa e nj\u00eb z\u00ebri t\u00eb urt\u00eb e vizionar, q\u00eb dinte t\u00eb fliste p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb pa zhurm\u00eb, por me pesh\u00eb. N\u00eb nj\u00eb epok\u00eb zhurmash t\u00eb kota, ku fjal\u00ebt p\u00ebrdoren e shp\u00ebrdorohen, mungesa e nj\u00eb figure si e tij na kujton sesa e rrall\u00eb \u00ebsht\u00eb fjala q\u00eb q\u00ebndron.<\/p>\n\n\n\n Por ajo q\u00eb kemi ende \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trash\u00ebgimi e madhe letrare: nj\u00eb arkiv emocionesh, mendimesh, dramash dhe kuptimesh q\u00eb do t\u00eb mbetet burim frym\u00ebzimi p\u00ebr breza t\u00eb t\u00ebr\u00eb shkrimtar\u00ebsh, studiuesish dhe lexuesish. Kadareja \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb pjes\u00eb e panteonit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb bot\u00ebrore dhe si \u00e7do klasik i v\u00ebrtet\u00eb, ai nuk lexohet nj\u00eb her\u00eb. Ai rilexohet.<\/p>\n\n\n\n Ismail Kadare nuk shkroi p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb i dashur, por p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb q\u00ebndron madh\u00ebshtia e tij dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye kujtimi p\u00ebr t\u00eb nuk do t\u00eb zbehet me koh\u00ebn. Vepra e tij \u00ebsht\u00eb si vet\u00eb let\u00ebrsia q\u00eb ai p\u00ebrfaq\u00ebsoi nj\u00eb ur\u00eb mes shpirtit dhe koh\u00ebs, nj\u00eb kujtes\u00eb q\u00eb nuk vdes.<\/p>\n\n\n\n V. Qyrfyci<\/p>\n\n\n\n \u00a9\ufe0fz\u00ebrionline<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sot mbushet nj\u00eb vit prej ndarjes nga jeta t\u00eb Ismail Kadares\u00eb, gjeniut t\u00eb letrave shqipe, z\u00ebrit m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb son\u00eb n\u00eb bot\u00eb dhe nd\u00ebr intelektual\u00ebt m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar. Ndon\u00ebse fizikisht ai nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb mes nesh, vepra e tij vazhdon t\u00eb jetoj\u00eb, e p\u00ebrkthyer, e lexuar, e studiuar dhe e debatueshme, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9217,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,6],"tags":[],"class_list":["post-9216","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-aktualitet","category-jeta"],"yoast_head":"\nKadare, shkrimtari q\u00eb i dha jehon\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb bot\u00eb<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Mes heshtjes dhe fjal\u00ebs, Kadare si d\u00ebshmitar i koh\u00ebs<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
\u00c7far\u00eb humb\u00ebm dhe \u00e7far\u00eb kemi akoma?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Nj\u00ebvjetori i ndarjes s\u00eb Kadares\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rast p\u00ebr t\u00eb kujtuar jo vet\u00ebm figur\u00ebn e tij, por p\u00ebr t\u00eb reflektuar mbi kujdesin institucional dhe shoq\u00ebror q\u00eb duhet t\u00eb tregojm\u00eb ndaj trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb tij. A do t\u00eb kemi nj\u00eb sht\u00ebpi muze t\u00eb denj\u00eb? A do t\u00eb p\u00ebrkthehen m\u00eb tej veprat e tij n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb tjera? A do t\u00eb mbahet gjall\u00eb interesi i brezit t\u00eb ri p\u00ebr k\u00ebt\u00eb monument t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb?<\/h3>\n\n\n\n