Një telefonatë e disa vajzave të mitura në sallën operative të Policisë së Fierit deklarohet mediatikisht se ka vënë në lëvizje strukturat policore dhe ka çuar në ndalimin e këngëtarit fierak Erind Xhaferi. Sipas informacioneve paraprake të policisë, ai dyshohet për përndjekjen e disa vajzave të mitura dhe kryerjen e veprimeve të turpshme ndaj tyre.
Rasti tashmë është nën hetim dhe materialet procedurale i janë referuar Prokurorisë së Fierit. Për Xhaferin vlen prezumimi i pafajësisë deri në një vendim të formës së prerë të gjykatës, por përtej emrit të personit të ndaluar, ngjarja rikthen në vëmendje një problem shumë më të gjerë: sigurinë e fëmijëve dhe adoleshentëve përballë sjelljeve ngacmuese, përndjekjes dhe formave të tjera të abuzimit.
Një telefonatë që nuk duhet nënvlerësuar
Në këtë rast, një element i rëndësishëm është fakti se vajzat kanë kërkuar ndihmë dhe kanë njoftuar Policinë. Pikërisht raportimi i hershëm mund të jetë vendimtar në raste të tilla, sidomos kur viktimat janë të mitura. Për një fëmijë apo adoleshent, përballja me një të rritur që e ndjek, ngacmon e kontakton në mënyrë të padëshiruar apo kryen veprime me karakter seksual mund të shoqërohet me frikë, pasiguri dhe vështirësi për të kuptuar se ku duhet të kërkohet ndihmë. Prandaj, çdo sinjal i tillë kërkon vlerësim serioz dhe reagim të institucioneve, por edhe një mjedis familjar e shoqëror ku të miturit të ndihen të sigurt për të folur.
Problemi nuk nis dhe nuk mbaron me një rast
Përndjekja dhe ngacmimi i të miturve nuk janë thjesht çështje të një konflikti mes individësh. Kur përfshihen fëmijë, kemi të bëjmë me një problem që prek sigurinë, mbrojtjen dhe mirëqenien e tyre.
Në moshë të mitur, kufijtë personalë dhe seksualë duhet të jenë të qartë dhe të respektohen nga të rriturit. Sjelljet që shkaktojnë frikë, presion apo shqetësim nuk mund të normalizohen si “shaka”, “interes” apo “ngacmim kalimtar”.
Një tjetër problem është se shumë raste mund të mos raportohen. Frika, turpi, presioni nga bashkëmoshatarët, mosbesimi se dikush do t’i marrë seriozisht apo frika nga reagimi i familjes mund t’i bëjnë të miturit të heshtin.
Kjo e bën edhe më të rëndësishëm reagimin e parë të familjes, shkollës, policisë dhe strukturave të mbrojtjes së fëmijëve.
Rrjetet sociale e kanë zgjeruar hapësirën e rrezikut
Në ditët e sotme, përndjekja nuk kufizohet vetëm në rrugë apo në hapësirat publike. Kontakti mund të nisë në rrjetet sociale, përmes mesazheve, llogarive të rreme apo kërkesave të përsëritura për komunikim dhe më pas të kalojë në jetën reale.
Pikërisht për këtë arsye, prindërit dhe vetë të miturit duhet të dinë të identifikojnë sinjalet paralajmëruese: kontakte të padëshiruara dhe të përsëritura, kërcënime, kërkesa për takime të fshehta, përmbajtje seksuale, tentativa për të fituar besimin e fëmijës apo për ta izoluar atë nga prindërit dhe personat e besuar.
Në këto raste, ruajtja e mesazheve, fotografive apo të dhënave të tjera të komunikimit mund të jetë e rëndësishme për hetimin.
Rasti i Fierit duhet të shihet edhe si një kujtesë për nevojën e parandalimit. Reagimi policor është i domosdoshëm kur një rast raportohet, por mbrojtja e fëmijëve nuk mund të mbështetet vetëm te ndërhyrja pasi problemi ka ndodhur.
Familjet, shkollat dhe institucionet duhet t’u japin të miturve informacion të përshtatshëm për moshën mbi kufijtë personalë, sjelljet e papërshtatshme dhe mënyrat për të kërkuar ndihmë. Një e mitur që flet nuk duhet të pyetet fillimisht pse nuk heshti apo pse iu përgjigj dikujt. Pyetja e parë duhet të jetë nëse është i sigurt dhe çfarë ndihme i nevojitet.
Në Fier, hetimi pritet të përcaktojë se çfarë ka ndodhur konkretisht në rastin e denoncuar, por problemi që ngre kjo ngjarje është më i gjerë se një dosje penale: sa të sigurt ndihen të miturit për të thënë “jo”, sa shpejt dëgjohen kur kërkojnë ndihmë dhe sa efektive është shoqëria në parandalimin e abuzimit përpara se një rast të përfundojë në sallën operative të policisë.
L. B.
