Fondi Monetar Ndërkombëtar parashikon rritje ekonomike globale prej 3,1% për vitin 2026, ndërsa paralajmëron se përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme, rritja e borxhit publik dhe një korrigjim i fortë i tregut të inteligjencës artificiale mund të rrezikojnë perspektivën ekonomike.
Ekonomia botërore pritet të rritet me 3,1% gjatë vitit 2026, nga 3,5% që ishte rritja e regjistruar në vitin 2025. Megjithatë, pavarësisht përmirësimit të lehtë të parashikimit krahasuar me vlerësimin e mëparshëm, Fondi Monetar Ndërkombëtar (FMN) paralajmëron se rreziqet për ekonominë globale po shtohen.
Në raportin e publikuar më 13 tetor, FMN vlerëson se investimet e fuqishme në infrastrukturën e inteligjencës artificiale po mbështesin rritjen ekonomike, duke kompensuar pjesërisht efektet negative të konfliktit në Lindjen e Mesme dhe të çmimeve të larta të energjisë.
Për vitin 2027, institucioni parashikon rritje globale prej 3,4%. Ky skenar, megjithatë, mbështetet edhe në supozimin se Ngushtica e Hormuzit do të rihapet deri në mars dhe se transporti detar do t’u rikthehet kushteve të zakonshme deri në tetor 2027.
Lufta dhe çmimet e energjisë shtojnë presionin
Sipas FMN-së, një zgjatje e konfliktit në Lindjen e Mesme mund të mbajë çmimet e naftës në nivele të larta, duke ushtruar presion mbi inflacionin dhe duke ngadalësuar aktivitetin ekonomik.
Në një skenar më të rënduar, në të cilin çmimi i naftës do të qëndronte mbi 130 dollarë për fuçi gjatë tremujorit të parë të vitit 2027, rritja ekonomike globale për vitin e ardhshëm mund të ulej me 0,5 pikë përqindjeje, sipas vlerësimeve të cituara nga Reuters.
Pasojat pritet të jenë më të ndjeshme për ekonomitë që varen nga importet e energjisë dhe që kanë më pak hapësirë financiare për të përballuar goditjet e jashtme.
Inteligjenca artificiale, mundësi dhe rrezik
Një tjetër shqetësim i FMN-së lidhet me varësinë në rritje të rritjes ekonomike nga investimet në inteligjencën artificiale.
Nëse pritshmëritë për përfitimet dhe produktivitetin e kësaj teknologjie rezultojnë më të larta se rezultatet reale, një rënie e fortë e investimeve dhe e vlerës së aseteve mund të përhapet në tregjet financiare dhe në ekonominë reale.
FMN vlerëson se, në një skenar të tillë, Prodhimi i Brendshëm Bruto global mund të jetë 1,1% më i ulët deri në vitin 2028, krahasuar me skenarin bazë.
Institucioni paralajmëron gjithashtu për rreziqet që lidhen me borxhin publik dhe rritjen e kostove të huamarrjes, të cilat mund t’u kufizojnë qeverive mundësinë për të mbështetur ekonomitë e tyre në rast krizash.
FMN u bën thirrje vendeve të forcojnë financat publike, të mbrojnë familjet më të ekspozuara ndaj rritjes së çmimeve dhe të përmirësojnë sigurinë energjetike, pa cenuar perspektivat e zhvillimit afatgjatë.
©ZëriOnline
