Një sasi prej 80 litrash lëndë e dyshuar insekticide është ndaluar në Portin e Durrësit, pasi u gjet në një furgon që kishte mbërritur me tragetin e linjës Bari–Durrës.
Kontrolli u krye në vijën e dytë për mjetet e rënda, ku autoritetet doganore konstatuan 80 bidona plastikë, me nga një litër secili, të cilët nuk shoqëroheshin me dokumentacionin përkatës.
Mallrat dhe automjeti i janë kaluar organeve kompetente për procedurat e mëtejshme.
Por përtej sasisë së sekuestruar, rasti ngre pikëpyetje për një problem më të gjerë: çfarë mund të ndodhë nëse produkte të tilla, të paidentifikuara dhe pa dokumentacion, përfundojnë në treg dhe përdoren në bujqësi?
Rreziku nuk është vetëm për fermerin
Pesticidet janë produkte që duhet të jenë të autorizuara dhe të kontrolluara, pasi substancat aktive, përqendrimi dhe mënyra e përdorimit përcaktojnë edhe rrezikun që mund të paraqesin për njerëzit, kafshët dhe mjedisin.
Kur një produkt futet në treg pa dokumentacion, nuk ka garanci të mjaftueshme për përbërjen e tij, përqendrimin e substancës aktive, mënyrën e përdorimit apo respektimin e niveleve të lejuara të mbetjeve.
Nëse produkte të tilla përdoren në kultura bujqësore, rreziku mund të shkojë përtej personit që i aplikon. Përdorimi i gabuar ose i një produkti të paautorizuar mund të shkaktojë mbetje pesticidesh në ushqime, dëmtime të kulturave, ndotje të tokës dhe ujërave, si edhe dëme te organizmat që nuk janë objekt i trajtimit, përfshirë insektet e dobishme. Autoritetet europiane e konsiderojnë tregtinë e pesticideve ilegale dhe të falsifikuara një problem me pasoja për shëndetin e njerëzve dhe mjedisin.
Pa analiza, përbërja mbetet e panjohur
Pikërisht për këtë arsye, fakti që produktet nuk kishin dokumentacionin shoqërues është një element i rëndësishëm i rastit.
Megjithatë, vetëm nga konstatimi në doganë nuk mund të përcaktohet se sa i rrezikshëm është produkti. Për këtë nevojiten analizat përkatëse, të cilat duhet të përcaktojnë përbërjen dhe substancën aktive.
Në Europë, për produktet për mbrojtjen e bimëve ekzistojnë procedura të posaçme autorizimi, ndërsa kontrollohen edhe nivelet maksimale të mbetjeve të pesticideve në ushqime.
Problemi nuk është vetëm mungesa e një dokumenti në doganë. Dokumentacioni është edhe një garanci për të ditur se çfarë produkti po hyn në vend, kush e ka prodhuar, çfarë përmban, për çfarë kulture lejohet të përdoret dhe në çfarë sasie.
Një treg paralel me pasoja
Tregtia e pesticideve të paligjshme ose të falsifikuara është një problem i njohur edhe në vendet europiane. Operacione ndërkombëtare kanë sekuestruar sasi të mëdha produktesh të tilla, ndërsa Europol ka paralajmëruar për raste ku pesticidet ilegale kanë përfunduar në tregun e zi dhe kanë shkaktuar dëme në tokë dhe zona natyrore.
Në rastin e Portit të Durrësit, tashmë mbetet për t’u përcaktuar nga autoritetet kompetente se çfarë përmbajnë 80 litrat e sekuestruara, nga kanë ardhur, për çfarë do të përdoreshin dhe nëse bëhet fjalë për produkte të autorizuara apo jo.
Deri në daljen e rezultateve të analizave, ato mbeten zyrtarisht lëndë të dyshuara të llojit insekticid.
Por një gjë është e qartë: ndalimi i tyre përpara se të arrinin në treg shmang potencialisht një hallkë të rrezikshme të zinxhirit, në një sektor ku një produkt i paidentifikuar nuk prek vetëm fermerin, por mund të përfundojë indirekt edhe te ushqimi që konsumon qytetari.
©ZëriOnline
