A ju ka ndodhur ndonjëherë që, pas një arritjeje të madhe ose një lavdërimi në punë, të ndjeni një shtrëngim në stomak dhe mendimin: “Sikur ta dinin që unë nuk jam aq i zoti sa mendojnë?”
Nëse po, nuk jeni vetëm. Ju jeni duke përjetuar atë që psikologjia e quan Sindroma e Impostorit (apo Sindroma e Mashtruesit). Ky fenomen prek miliona njerëz në mbarë botën, përfshirë figurat më të larta të artit, shkencës dhe medias.
Çfarë është në të vërtetë kjo sindromë?
Nuk bëhet fjalë për mungesë modestie, por për një paaftësi të brendshme për të pranuar suksesin. Personat që vuajnë nga kjo sindromë janë të bindur se arritjet e tyre janë rezultat i fatit, i kohës së duhur, ose i faktit që kanë “manipuluar” të tjerët që t’u besojnë.
Ata jetojnë me frikën konstante se, herët a vonë, do të ndodhë diçka që do t’i “shfaqë” ata si të paaftë para të gjithëve.
Shenjat që tregojnë se po vuani nga ky fenomen:
1.Perfeksionizmi i tepruar: Vendosni standarde aq të larta për veten, saqë edhe një gabim minimal ju bën të ndiheni si dështakë totalë.
- Punoni më shumë se të tjerët: Përpiqeni të kompensoni “mungesën e talentit” (sipas jush) duke punuar deri në rraskapitje, vetëm që askush të mos dyshojë te ju.
- Frika nga vlerësimi: Kur dikush ju thotë “bravo”, ju menjëherë e kaloni me frazat: “Ishte fat”, ose “Kushdo mund ta bënte”.
- Ankthi i dështimit: Çdo detyrë e re nuk shihet si sfidë, por si një mundësi ku mund të “zbuloni” paaftësinë tuaj.
- Krahasimi me të tjerët: Shpesh shihni kolegët dhe mendoni se ata janë “vërtet” profesionistë, ndërsa ju jeni thjesht duke u shtirur.
Paradoksi: Pse preken më të mirët?
Është interesante se kjo sindromë godet rrallë njerëzit që vërtet nuk kanë aftësi. Përkundrazi, ajo lulëzon te njerëzit me inteligjencë të lartë dhe ambicie. Sa më shumë mëson dhe sa më lart ngjitesh, aq më shumë e kupton se sa pak di në krahasim me universin e informacionit, dhe kjo krijon pasiguri.
“Kam shkruar 11 libra, por sa herë mbaroj një, mendoj: ‘Tani do ta marrin vesh. Kam luajtur me ta dhe tani do të më kapin’.” – Maya Angelou, shkrimtare.
Si t’i shpëtoni kësaj gracke mendore?
- Flisni për këtë: Kur e ndani këtë ndjenjë me kolegë apo miq, do të kuptoni se nuk jeni të vetmit. Ky “sekret” humbet fuqinë sapo thuhet me zë të lartë.
- Ndajini faktet nga ndjenjat: Ju mund të ndiheni si i paaftë, por faktet thonë ndryshe. Listoni arritjet tuaja, diplomat, projektet e mbyllura me sukses dhe vlerësimet reale.
- Pranojeni gabimin si pjesë të rritjes: Askush nuk ka lindur i ditur. Të bësh një gabim nuk do të thotë se jeni “mashtrues”, do të thotë se jeni në proces mësimi.
Suksesi juaj nuk është një rastësi. Ai është fryt i netëve pa gjumë, punës suaj dhe vendimeve që keni marrë. Herën tjetër kur zëri i brendshëm t’ju thotë se “nuk vleni”, kujtojini vetes se ky zë nuk është e vërteta, por thjesht një efekt anësor i rritjes suaj profesionale.
Nëse ky artikull ju ndihmoi të kuptoni veten, shpërndajeni që të ndihmoni edhe të tjerët të çlirohen nga ky ankth i padukshëm!
