Spanja po përballet me pasojat e një prej aksidenteve më të rënda hekurudhore, ku të paktën 68 persona raportohen të vdekur dhe mbi 50 të tjerë të plagosur pas përplasjes së dy trenave në provincën e Toledos.
Ndërsa autoritetet vijojnë hetimet për zbardhjen e plotë të rrethanave, dyshimet janë përqendruar te një defekt në sistemin e sigurisë dhe mënyra se si u menaxhua trafiku hekurudhor nga qendra e kontrollit Adif.
Sipas informacioneve të paraqitura nga ministri spanjoll i Transportit, Oscar Puente, një tren i kompanisë Renfe u autorizua të vazhdonte udhëtimin normalisht, pavarësisht problemeve të evidentuara në sistemin e komunikimit dhe sigurisë. Pak minuta më vonë, ai u përplas me një tren të kompanisë Iryo, i cili kishte mbetur i ndaluar në shina.
Puente e cilësoi të pashpjegueshëm vendimin e qendrës së kontrollit për të lejuar vijimin e udhëtimit në rrethana që, sipas tij, kërkonin zbatimin e masave të posaçme të sigurisë.
Aksidenti ndodhi mes zonave Los Yébenes dhe Urda, në Toledo, në linjën hekurudhore të shpejtësisë së lartë që lidh Madridin me Andaluzinë. Në dy trenat ndodheshin mbi 540 persona, ndërsa forca e përplasjes shkaktoi daljen nga shinat të disa vagonëve, një pjesë e të cilëve përfunduan në një argjinaturë.
Defekti që nxori jashtë funksionit sistemin e sigurisë
Nga rindërtimi paraprak i ngjarjes rezulton se rreth orës 08:30 të mëngjesit u regjistrua një problem komunikimi në tre kompjuterë të rrjetit hekurudhor.
Defekti shkaktoi ndërprerjen e funksionimit të sistemit të kontrollit dhe sigurisë LZB në një segment prej rreth 63 kilometrash pranë stacionit Urda.
Si pasojë, trenat që qarkullonin në këtë pjesë të linjës u ndalën automatikisht. Sipas vlerësimeve fillestare, problemi mund të ketë prekur gjashtë trena, megjithëse ky informacion nuk është konfirmuar përfundimisht.
Në mungesë të sistemit automatik, përgjegjësia për menaxhimin e qarkullimit kaloi te qendra e kontrollit Adif, e vendosur në stacionin Atocha të Madridit.
Procedurat e sigurisë parashikonin që trenat të vijonin lëvizjen vetëm me kufizime të veçanta, duke përshtatur shpejtësinë në mënyrë që makinistët të mund të ndalonin përpara çdo pengese. Në informacionin e paraqitur përmendet kufiri prej 40 kilometrash në orë.
Megjithatë, vetëm gjashtë minuta pas regjistrimit të defektit, në orën 08:36, qendra e kontrollit i dha trenit Renfe udhëzimin për të vazhduar udhëtimin normalisht.
Ky vendim është një nga elementet kryesore që po shqyrtohen nga hetuesit.
Paralajmërimi që i parapriu tragjedisë
Një tjetër detaj i rëndësishëm lidhet me paralajmërimin e dhënë nga makinisti i një treni tjetër, i cili nuk ishte përfshirë në aksident.
Sipas ministrit Puente, makinisti kishte kontaktuar qendrën e kontrollit për të raportuar se, pas defektit në sistemin e sigurisë, qarkullimi nuk mund të vazhdonte në kushte normale.
Pas këtij paralajmërimi, operatori i qendrës së kontrollit kishte pranuar se udhëzimi i mëparshëm ishte i gabuar dhe kishte korrigjuar vendimin për trenin që kishte sinjalizuar problemin.
Megjithatë, treni Renfe, i cili më vonë u përfshi në përplasjen fatale, e kishte marrë tashmë autorizimin për të vazhduar itinerarin.
Sipas ministrit, ky udhëzim nuk u ndryshua në kohë.
Puente ka shprehur bindjen se ekzistonte mundësia për të ndërhyrë përpara aksidentit, por ka theksuar se hetimi duhet të përcaktojë se përse nuk u ndërmorën masa të tjera.
Renfe përshkoi 25 kilometra në 17 minuta para përplasjes
Të dhënat e paraqitura nga autoritetet tregojnë se treni Renfe përshkoi rreth 25 kilometra gjatë 17 minutave që ndanë autorizimin për të vazhduar udhëtimin nga momenti i përplasjes.
Aksidenti ndodhi rreth orës 08:53.
Ende nuk është përcaktuar shpejtësia me të cilën lëvizte treni në çastin e përplasjes. Ministri spanjoll ka sqaruar se në këtë segment hekurudhor trenat mund të qarkullojnë me shpejtësi deri në 200 kilometra në orë.
Ndërkohë, treni Iryo kishte mbetur i ndaluar në hyrje të stacionit, pasi një sinjal i kuq nuk lejonte rifillimin e lëvizjes.
Sipas Puentes, rregulloret e sigurisë dhe protokollet e Adif nuk lejonin vazhdimin normal të qarkullimit pas defektit të regjistruar.
Ministri ka ngritur gjithashtu mundësinë që edhe trenit Iryo t’i ishin dhënë udhëzime për të vazhduar udhëtimin, por ka pranuar se ende nuk disponohen të dhëna të plota për të sqaruar përse ai qëndroi i palëvizshëm.
Pikërisht këto rrethana po analizohen për të përcaktuar nëse përplasja ishte pasojë e një gabimi njerëzor, e problemeve teknike apo e një kombinimi faktorësh.
Ministri spanjoll pyetet për dorëheqjen
Oscar Puente është informuar për aksidentin pak minuta përpara orës 09:00 dhe është nisur drejt qendrës së kontrollit Adif në stacionin Atocha, ku ka mbërritur rreth orës 09:40.
Prej atij momenti, ai ka zhvilluar takime me specialistët dhe teknikët përgjegjës për mbledhjen e të dhënave dhe rindërtimin e plotë të ngjarjes.
I pyetur nga gazetarët nëse do të marrë përgjegjësi politike dhe do të japë dorëheqjen pas tragjedisë, ministri nuk dha një përgjigje të drejtpërdrejtë.
“Nuk është koha për të menduar për mua, por për viktimat dhe familjet e tyre”, deklaroi Puente.
Ai shprehu ngushëllimet për familjarët e viktimave dhe theksoi se përparësia e autoriteteve është trajtimi i pasojave të aksidentit dhe zbardhja e plotë e shkaqeve.
“Jemi absolutisht të shkatërruar. Ngushëllimet e mia më të thella dhe ngushëllimet e sinqerta shkojnë për ta”, u shpreh ministri.
Hetimet për përgjegjësitë e tragjedisë
Autoritetet spanjolle po shqyrtojnë të gjitha komunikimet mes makinistëve dhe qendrës së kontrollit, urdhrat e dhënë gjatë ndërprerjes së sistemit të sigurisë, si dhe mënyrën e menaxhimit të trafikut në minutat që i paraprinë aksidentit.
Një nga pyetjet kryesore është përse treni Renfe u lejua të vazhdonte udhëtimin normalisht, ndërkohë që sistemi automatik i sigurisë kishte dalë jashtë funksionit dhe një tjetër tren ndodhej i ndaluar në të njëjtin segment hekurudhor.
Hetimi duhet të përcaktojë gjithashtu nëse paralajmërimet e makinistëve u trajtuan sipas procedurave dhe nëse ekzistonte mundësia për të ndaluar trenin përpara përplasjes.
Deri në përfundimin e hetimeve, përgjegjësitë për aksidentin mbeten të papërcaktuara, ndërsa autoritetet përballen me kërkesat për sqarimin e plotë të rrethanave të tragjedisë.
