Sot, më 21 nëntor 2024, Dhoma e Paraprake I e Gjykatës Penale Ndërkombëtare e mbledhur për situatën në Shtetin e Palestinës, miratoi njëzëri dy vendime që refuzuan kundërshtimet e ngritura nga shteti i Izraelit në bazë të neneve 18 dhe 19 të Statutit të Romës. Gjithashtu, lëshoi urdhër-arreste për Benjamin Netanyahu dhe Yoav Gallant.
Gjykata Ndërkombëtare Penale njoftoi zyrtarisht vendimet dhe detaje mbi to.
Vendimet mbi kërkesat e Izraelit
Dhoma shqyrtoi dy kërkesa të dorëzuara nga Izraeli më 26 shtator 2024. Në kërkesën e parë, Izraeli kundërshtoi juridiksionin e Gjykatës mbi situatën në Palestinë në përgjithësi dhe ndaj shtetasve izraelitë në veçanti, bazuar në nenin 19(2) të Statutit. Në kërkesën e dytë, Izraeli kërkoi që Dhoma të urdhërojë Prokurorinë të njoftojë autoritetet për fillimin e një hetimi të ri, sipas nenit 18(1) të Statutit. Gjithashtu, kërkoi pezullimin e procedimeve, përfshirë shqyrtimin e aplikimeve për urdhër-arreste për z. Benjamin Netanyahu dhe z. Yoav Gallant, të paraqitura nga Prokuroria më 20 maj 2024.
Sa i përket kundërshtimit të parë, Dhoma vlerësoi se Gjykata mund ta ushtrojë juridiksionin e saj mbi bazën e juridiksionit territorial të Palestinës, siç është përcaktuar më herët nga Dhoma Paraprake I. Për më tepër, Dhoma argumentoi se, sipas nenit 19(1) të Statutit, shtetet nuk kanë të drejtë të kundërshtojnë juridiksionin e Gjykatës sipas nenit 19(2) përpara lëshimit të një urdhër-arresti. Prandaj, kundërshtimi i Izraelit është i parakohshëm. Kjo nuk paragjykon ndonjë kundërshtim të mundshëm të ardhshëm për juridiksionin dhe/ose pranueshmërinë e ndonjë rasti të veçantë.
Gjithashtu, Dhoma refuzoi kërkesën e Izraelit sipas nenit 18(1) të Statutit. Ajo kujtoi se Prokuroria kishte njoftuar Izraelin për fillimin e hetimeve në vitin 2021. Në atë kohë, pavarësisht një kërkese për sqarim nga Prokuroria, Izraeli zgjodhi të mos kërkonte shtyrjen e hetimit. Për më tepër, Dhoma vlerësoi se parametrat e hetimit kanë mbetur të pandryshuar dhe, si rezultat, nuk kërkohej ndonjë njoftim i ri për shtetin e Izraelit. Për këtë arsye, gjykatësit nuk panë arsye për të pezulluar shqyrtimin e aplikimeve për urdhër-arreste.
Urdhër-arrestet
Gjykata njoftoi sot se Dhoma lëshoi urdhër-arreste për Benjamin Netanyahu dhe Yoav Gallant, për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte të kryera nga të paktën 8 tetor 2023 deri më 20 maj 2024, data kur Prokuroria paraqiti aplikimet për urdhër-arreste.
Urdhër-arrestet janë klasifikuar si ‘sekrete’ për të mbrojtur dëshmitarët dhe për të garantuar vijimin e hetimeve. Megjithatë, Dhoma vendosi të publikojë disa informacione, pasi sjellje të ngjashme me ato të trajtuara në urdhër-arreste duket se vazhdojnë. Për më tepër, Dhoma konsideron se është në interes të viktimave dhe familjeve të tyre të jenë të informuara për ekzistencën e këtyre urdhër-arresteve.
Në vlerësimin fillestar, Dhoma vuri në dukje se sjellja e pretenduar e z. Netanyahu dhe z. Gallant bie brenda juridiksionit të Gjykatës. Gjithashtu, Dhoma gjeti arsye të mjaftueshme për të besuar se ata mbajnë përgjegjësi penale si bashkëautorë për krimin e luftës të urisë si metodë lufte dhe krimet kundër njerëzimit, përfshirë vrasje, persekutim dhe akte çnjerëzore.
Dhoma gjithashtu vlerësoi se ata mbajnë përgjegjësi si udhëheqës civilë për krimin e luftës të drejtuar qëllimisht ndaj popullsisë civile.
Krimet e pretenduara
Dhoma gjeti arsye të mjaftueshme për të besuar se gjatë periudhës përkatëse, ligji humanitar ndërkombëtar lidhur me konfliktin e armatosur ndërkombëtar mes Izraelit dhe Palestinës ishte i zbatueshëm. Kjo sepse të dyja palët janë palë kontraktuese të Konventave të Gjenevës të vitit 1949 dhe sepse Izraeli pushton të paktën pjesë të Palestinës. Po ashtu, ligji lidhur me konfliktet e armatosura jondërkombëtare ishte i zbatueshëm për luftimet mes Izraelit dhe Hamasit. Për këto arsye, Dhoma vlerësoi se ishte e përshtatshme të lëshoheshin urdhër-arreste sipas ligjit për konfliktet e armatosura ndërkombëtare. Gjithashtu, krimet kundër njerëzimit konsiderohen pjesë e një sulmi të gjerë dhe sistematik ndaj popullsisë civile në Gaza.
Kush janë Benjamin Netanyahu dhe Yoav Gallant?
Ata janë politikanë izraelitë me role të rëndësishme në qeverinë e Izraelit:
Benjamin Netanyahu
Lindur: 21 tetor 1949.
Pozita: Kryeministri i Izraelit (në disa mandate).
Karriera: Netanyahu është një nga figurat më të njohura politike në Izrael dhe një lider i Partisë Likud. Ai ka shërbyer si Kryeministër për periudha të gjata dhe ka ndikuar ndjeshëm në politikën e brendshme dhe të jashtme të Izraelit, veçanërisht në raport me konfliktin izraelito-palestinez.
Yoav Gallant
Lindur: 8 nëntor 1958.
Pozita: Ministër i Mbrojtjes së Izraelit.
Karriera: Gallant është një ish-gjeneral në Forcat e Mbrojtjes të Izraelit (IDF) dhe ka mbajtur role të ndryshme në ushtri para se të kalonte në politikë. Si Ministër i Mbrojtjes, ai ka qenë i përfshirë në vendimet ushtarake dhe strategjike në lidhje me operacionet në Gaza dhe territoret e okupuara.
Të dy janë përfshirë në vendime dhe veprime që lidhen me konfliktin në Gaza, për të cilat Gjykata Ndërkombëtare Penale i ka akuzuar për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte.
©️zërionline
