Sulltan Novruzi është një nga festat e rëndësishme në kalendarin kulturor dhe fetar të Shqipërisë, e cila kremtohet çdo vit më 22 mars. Me rrënjë të lashta persiane dhe një domethënie të thellë shpirtërore, kjo festë shënon ardhjen e pranverës dhe fillimin e një cikli të ri të jetës dhe natyrës. Në vendin tonë, ajo lidhet ngushtë me komunitetin bektashian, por ka marrë një karakter më të gjerë kulturor dhe tradicional, duke u festuar nga shumë shqiptarë si një simbol i ringjalljes dhe harmonisë.
Kjo festë është njohur zyrtarisht si festë publike që nga viti 1996, duke reflektuar rëndësinë e saj kulturore dhe shpirtërore në vend.
Historia dhe simbolika e Sulltan Novruzit
Novruzi ka origjinë nga Irani i lashtë dhe është festuar për më shumë se 3000 vjet në rajonet e Lindjes së Mesme, Azisë Qendrore dhe Ballkanit. Në besimin bektashian, kjo ditë përkujton lindjen e Imam Aliut dhe përfaqëson një moment të shenjtë të reflektimit shpirtëror, faljes dhe dashurisë mes njerëzve.
Në traditën popullore shqiptare, Novruzi lidhet me ringjalljen e natyrës dhe fillimin e një viti të ri bujqësor. Për këtë arsye, ai shoqërohet me rite dhe zakone që simbolizojnë pastrimin, begatinë dhe fillimin e një etape të re në jetë.
Festa e Novruzit ka një atmosferë të veçantë, sidomos në vendet ku komuniteti bektashian është i pranishëm, si në Tiranë, Elbasan, Berat, Krujë, Fier, Gjirokastër etj.
Selia e Kryegjyshatës Botërore të Bektashinjve në Tiranë është qendra e kremtimeve, ku organizohen ceremoni fetare dhe jepen mesazhe paqeje.
Traditat e festimit përfshijnë rite fetare në teqe, shkëmbim vizitash dhe dhuratash midis besimtarëve, si dhe shtrimin e tryezave festive ku nuk mungojnë ushqime simbolike si byreku me monedhë, jeshillëqet, mishi i pjekur dhe sultjashi dhe ëmbëlsirat me grurë e mjaltë, të cilat simbolizojnë bollëkun dhe begatinë.
Novruzi në Shqipëri është më shumë se një festë fetare. Është një moment reflektimi për vlerat e tolerancës dhe bashkëjetesës fetare. Për shqiptarët, kjo festë simbolizon unitetin dhe respektin mes komuniteteve të ndryshme, duke mbajtur gjallë traditat dhe duke i përshtatur ato me kohët moderne.
Për shumë familje, Novruzi është një mundësi për t’u mbledhur, për të ndarë gëzimin dhe për të shpresuar për një vit të ri më të mirë dhe më të begatë. Në këtë ditë, urimet për shëndet, lumturi dhe harmoni shoqërojnë çdo tavolinë, duke e bërë këtë festë një moment të veçantë për të gjithë.
©️zërionline
