Përkthimi është një dritare e hapur për diturinë njerëzore, që na lejon të përjetojmë letërsinë, kulturën dhe idetë e popujve nga çdo cep i botës. E kur flitet për të patjetër janë të shumtë ata që sjellin ndër mend përkthyesin e njohur shqiptar, Jusuf Vrioni, një njeri që mbijetoi regjimin komunist, përktheu Kadarenë dhe diktatorin Enver Hoxha, pas kalimit të 13 viteve të gjata në burg dhe punë të detyruar në tharjen e kënetës së Maliqit. Historia e tij përfshin gjithashtu një periudhë të gjatë survejimi prej 27 vitesh.
Fëmijëria dhe Arsimi
Jusuf Vrioni lindi më 16 mars 1916 në një familje të njohur beratase. I ati, Iliaz bej Vrioni, shërbeu si diplomat dhe u dekorua nga shteti francez me Urdhrin e Lartë të Legjionit të Nderit në vitet 1920. I arsimuar për drejtësi në Francë dhe Itali, Jusufi kthehet në Shqipëri në vitin 1943, duke sjellë me vete një bagazh intelektual të lartë.
Arrestimi dhe Dënimi
Më 13 shtator 1947, Vrioni u arrestua nga regjimi komunist, i akuzuar për spiunazh në shërbim të Francës dhe lidhje me organizatën Social-Demokrate. Pas hetuesisë së vështirë, më 8 korrik 1950, ai u dënua me 15 vjet burg dhe punë të detyrueshme. Akuza kryesore ishte “spiunazhi në shërbim të Francës”, aktakuzë që u firmos nga ministri i Punëve të Brendshme, Mehmet Shehu.
Jeta pas burgut
Pas lirimit nga burgu dhe internimit në Fier, Vrioni u emërua përkthyes në shtëpinë botuese “8 Nëntori” në Tiranë. Aty, ai përktheu në gjuhën frënge vepra të Ismail Kadaresë, Enver Hoxhës dhe literaturë propagandistike të regjimit. Megjithatë, për 27 vjet ai mbeti nën survejimin e rreptë të Sigurimit të Shtetit.
Në dosjet e përpunimit të Sigurimit
Në dokumentet e dosjes së tij, që përfshin periudhën 1964-1991, përshkruhet si pjesë e një shtrese feudale të pasur. Dosja përmban deklarata që justifikojnë ndjekjen e tij të vazhdueshme nga Sigurimi për më shumë se dy dekada, duke e konsideruar si një element të dyshimtë për regjimin.
Historia e Jusuf Vrionit është një dëshmi e fuqisë së shpirtit njerëzor për të mbijetuar dhe për të dhënë kontribut të vyer, pavarësisht sfidave të jetës.
©️zërionline
