Radiotelevizioni Italian (RAI) ka nisur transmetimin e programit të parë në gjuhën shqipe, i dedikuar posaçërisht komunitetit arbëresh në Itali. Ky është një hap historik për ruajtjen dhe promovimin e gjuhës e kulturës arbëreshe, që ka mbijetuar për shekuj në rajonet e Kalabrisë, Sicilisë dhe Italisë së Jugut.
Pas nënshkrimit të marrëveshjes së fundit midis Presidencës së Këshillit të Ministrave – Departamentit për Informacion dhe Botime – dhe RAI-t, Koordinimi i Zyrave Rajonale dhe të Jashtme ishte në gjendje të fillonte prodhimin e programeve televizive dhe radiofonike që synonin promovimin e kulturës arbëreshe. Këto programe janë të lidhura drejtpërdrejt si me Ligjin 482 të vitit 1999 ashtu edhe me Kontratën e Shërbimit Kombëtar, e cila siguron mbrojtjen e pakicave historike gjuhësore të pranishme në rajonet e ndryshme italiane.
“Programimi,” tha Massimo Fedele, drejtor i zyrës rajonale të Rai Calabria, “do të fillojë në mesin e shtatorit dhe do të zgjasë trembëdhjetë muaj, duke synuar promovimin e trashëgimisë kulturore arbëreshe. Ne jemi rajoni i parë me statut të zakonshëm që prodhon programim në një gjuhë minoritare dhe kjo më bën veçanërisht krenar si kalabrez. Jam i kënaqur me punën e bërë dhe do të jetë një angazhim i vazhdueshëm dhe i vazhdueshëm për Kalabrinë, por edhe për Rai-n, i cili edhe një herë e kryen rolin e tij si një televizion i shërbimit publik në maksimum.”
“Ky është një hap i rëndësishëm”, deklaroi Anila Bitri Lani, Ambasadorja e Shqipërisë në Itali, në një mesazh të lexuar nga Anna Madeo, Konsullja e Nderit e Republikës së Shqipërisë në Kalabri, “jo vetëm për popullin arbëreshë, por për shoqërinë italiane në tërësi dhe për komunitetin shqiptar dhe italo-shqiptar. Kjo përfaqëson jo vetëm komunikimin, por edhe mbrojtjen dhe vlerësimin e një trashëgimie unike gjuhësore dhe identitare, të ruajtur për shekuj në afërsisht pesëdhjetë komuna. Ajo forcon ndjenjën e përkatësisë, transmeton kujtimin e paraardhësve tanë te brezat e rinj dhe bashkon shqiptarët dhe italo-shqiptarët brenda universit arbëresh.”
Programi do të nisë më 21 shtator, me episod çdo të diel në televizion, ndërsa në radio do të transmetohet një emision i përditshëm i fokusuar në kulturën arbëreshe, nga e hëna deri të premten, me përsëritje gjatë fundjavës.
Ky format synon të sjellë lajme, kulturë, muzikë dhe tema sociale që lidhen me jetën e arbëreshëve, duke u dhënë atyre një zë më të fuqishëm në mediat italiane. Përmes kësaj nisme, RAI jo vetëm që i jep rëndësi diversitetit kulturor, por ndihmon edhe në mbajtjen gjallë të një pasurie të çmuar të gjuhës shqipe.
Ky transmetim shënon një moment të rëndësishëm në marrëdhëniet kulturore mes Italisë dhe Shqipërisë, duke treguar përkushtimin ndaj një komuniteti që ka ruajtur me fanatizëm traditat, zakonet dhe gjuhën e të parëve.
©️zërionline
