Sëmundjet e zemrës vijojnë të mbeten shkaku kryesor i vdekjeve në Shqipëri, duke tejkaluar ndjeshëm mesataren e vendeve të Bashkimit Europian. Të dhënat zyrtare nga INSTAT dhe Eurostat tregojnë se 52.9% e vdekjeve në vend lidhen me sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut, krahasuar me 32.8% në BE.
Ky hendek i madh tregon se shqiptarët janë dukshëm më të ekspozuar ndaj problemeve kardiovaskulare, duke humbur jetën në nivele gati dyfish më të larta se mesatarja europiane. Ndërkohë, në vendet e BE-së një peshë të konsiderueshme në strukturën e vdekjeve zënë edhe tumoret (23.9%), ndërsa në Shqipëri kjo shifër është dukshëm më e ulët, rreth 15.3%.
Ekspertët e shëndetit publik e lidhin këtë situatë me disa faktorë kryesorë: stilin e jetesës, ushqyerjen e pashëndetshme, mungesën e aktivitetit fizik, si dhe diagnostikimin e vonuar të sëmundjeve. Po ashtu, niveli më i ulët i kontrollit periodik dhe ndërgjegjësimit tek qytetarët ndikon drejtpërdrejt në përkeqësimin e situatës.
Ndryshe nga Shqipëria, në Bashkimin Europian një përqindje më e lartë e vdekjeve lidhet edhe me sëmundjet e aparatit të frymëmarrjes (7.8%) dhe ato të tretjes (4.4%), ndërsa në vendin tonë këto kategori mbeten në nivele më të ulëta. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se shqiptarët janë më pak të prekur nga këto sëmundje, por shpesh reflekton dallime në diagnostikim, raportim dhe strukturë të kujdesit shëndetësor.
Çfarë mund të bëjmë për të mbrojtur zemrën?
Mjekët këshillojnë se një pjesë e madhe e sëmundjeve të zemrës mund të parandalohet përmes ndryshimeve të thjeshta në stilin e jetesës:
Ushqehuni shëndetshëm: reduktoni yndyrnat e ngopura, kripën dhe ushqimet e përpunuara; shtoni fruta, perime dhe drithëra të plota.
Lëvizni rregullisht: të paktën 30 minuta aktivitet fizik në ditë ndihmon ndjeshëm shëndetin kardiovaskular.
Shmangni duhanin dhe alkoolin e tepërt: këta janë ndër faktorët kryesorë të rrezikut.
Kontrolloni tensionin/ presionin e gjakut dhe kolesterolin: kontrollet periodike mund të zbulojnë problemet herët.
Menaxhoni stresin: stresi kronik ndikon negativisht në zemër.
Specialistët theksojnë se ndërgjegjësimi dhe parandalimi janë çelësi për të ulur numrin e vdekjeve nga sëmundjet e zemrës në Shqipëri. Ndryshimet e vogla në përditshmëri mund të kenë një ndikim të madh në jetëgjatësi dhe cilësinë e jetës.
©️zërionline
