Në një ishull të izoluar në mes të Liqenit të Prespës, në Maqedoninë e Veriut, shkencëtarët po dokumentojnë një nga fenomenet më tronditëse të botës së egër moderne.
Ishulli i pabanuar Golem Grad është shtëpia e mbi një mijë breshkave të tokës të llojit Hermann’s tortoise, një specie e njohur për jetëgjatësinë dhe rezistencën e saj. Por pas kësaj “parajse pa grabitqarë” fshihet një katastrofë biologjike.
Një studim i publikuar në Ecology Letters zbulon se në disa zona të ishullit ka deri në 19 meshkuj për çdo breshkë femër.
Gjatë sezonit të çiftëzimit, femrat ndiqen vazhdimisht nga grupe meshkujsh. Studiuesit dokumentuan kafshime, plagë serioze dhe dëmtime në zonat riprodhuese. Rreth 75% e femrave kishin lëndime të rënda fizike.
Por pjesa më dramatike e studimit lidhet me shkëmbinjtë e lartë të ishullit.
Shkencëtarët gjetën shumë zhguaj të thyer në fund të shkëmbinjve dhe vunë re se femrat ishin dukshëm më të prekura se meshkujt. Sipas tyre, shumë femra bien gjatë përpjekjeve të dëshpëruara për t’u larguar nga ndjekja e pandërprerë e meshkujve.
Një femër e monitoruar me GPS në vitin 2023, e konsideruar si një “shpresë” për riprodhimin e popullatës, u gjet e vdekur poshtë shkëmbinjve, me vezët ende brenda trupit.
Modelet demografike të studiuesve tregojnë se, nëse situata vazhdon kështu, femra e fundit në ishull mund të zhduket rreth vitit 2083. Pas kësaj, meshkujt e mbetur do të plaken gradualisht derisa popullata të shuhet plotësisht.
Ironia më e madhe është se nuk ka ndotje, gjueti apo grabitqarë. Është vetë mekanizmi i riprodhimit ai që është kthyer në kërcënimin kryesor për mbijetesën e species.
Shkencëtarët e quajnë këtë fenomen “spiralë zhdukjeje e shkaktuar nga raporti ekstrem gjinor”, një rast tepër i rrallë në natyrë.
©ZëriOnline
