Belgrade, 15 qershor 2010. Ora shënonte 14:00 kur aktorja Branka Petrić doli nga apartamenti familjar në lagjen Zvezdara për të rregulluar flokët. Si zakonisht, bashkëshorti i saj, legjenda e kinemasë jugosllave dhe ndërkombëtare Bekim Fehmiu, e përcolli deri te dera me një puthje të ngrohtë. Më pak se një orë më vonë, qetësia që mbretëronte në banesë do të zbulonte një fund tragjik. I mbuluar me një peshqir të bardhë, 74‑vjeçari kishte qëlluar veten me pistoletën e regjistruar në emrin e tij.
Një përgatitje deri në detaje
Nga dëshmitë e Branka Petrić, të përfshira më pas në monografinë e gazetarit Fahri Musliu, del se Fehmiu e kishte planifikuar çdo hollësi të largimit të tij. Krevati ishte shtruar me çarçafë të bardhë, një peshqir i vendosur mbi fytyrë synonte t’ua zbutte goditjen të afërmve. Në tavolinën pranë kompjuterit, dy letra lamtumire, njëra për familjen, tjetra për vëllezërit në Prishtinë, vulosnin zgjidhjen e tij përfundimtare.
Vetmia e atij çasti nuk ishte rastësi. Muajt e fundit, aktori kishte pësuar një goditje në tru që e kishte lënë të dobësuar fizikisht, një gjendje që ai, si njeri mësuar me energjinë e skenës dhe kamerës, e pranonte me vështirësi.
Rrugëtimi artistik: Nga Prizreni te Hollivudi
Bekim Fehmiu, i lindur në Sarajevë më 1936 dhe i rritur në Prizren, hyri në histori si shqiptari i parë që theu gardhin etnik të kinemasë jugosllave, për t’u bërë më pas yll i filmave europianë dhe hollivudianë. Roli i Borës në “Skupljači perja” (1967) i hapi dyert drejt Italisë e ShBA‑së, ku luajti krahas Ava Gardner‑it, Dirk Bogarde‑it dhe Charlotte Rampling‑ut. Por në kulmin e karrierës, ai u tërhoq nga skena në vitin 1987, në shenjë proteste ndaj regjimit të Beogradit, duke heshtur publikisht për më shumë se dy dekada.
Një shpirt i trazuar pas skenës
Në sytë e publikut, mungesa e gjatë e Fehmiut u shoqërua me enigma. Miqtë e afërt rrëfenin për një temperament shpërthyes, por edhe për një devotshmëri të thellë familjare. Ishte pikërisht shqetësimi për të mos “qenë barrë” që, sipas të birit Uliks, ia thelloi ndjesinë e pafuqisë pas insultit. Në heshtje, aktori përpilonte skenarin e fundit, i vendosur ta mbyllte jetën me të njëjtën rigorozitet me të cilin ndërtonte rolet e tij.
Pika pa kthim
Pistoleta, e vendosur ende në dorën e djathtë, la një plagë në tëmth që Branka e zbuloi vetëm pasi hoqi peshqirin. “Beko, pse nuk flet? Shihe prerjen e flokëve!” – thirrja e saj mbeti pezull në ajrin e dhomës së punës, ku letra e bardhë mbi tavolinë i jepte përgjigjen më të rëndë.
Hetimet policore konfirmuan vetëvrasjen. Ceremonia mortore u mbajt në Beograd, ndërsa hiri u shpërnda në lumin Bistrica të Prizrenit, qyteti i fëmijërisë së aktorit.
Pse?
Ç’po ndodhte brenda shpirtit të “Odiseut” shqiptar për ta kthyer pistoletën drejt vetes?! Mjekët flasin për depresion pas goditjes në tru, sociologët për zbrazëtinë që sjell largimi nga skena; miqtë e tij për krenarinë e tepruar që nuk duronte dobësinë. Ndoshta të gjitha bashkë krijuan peshën që Fehmiu zgjodhi ta lëshonte atë pasdite qershori. Përgjigjja e saktë mbetet e varrosur me të.
Trashëgimia
Pesëmbëdhjetë vjet pas kësaj drame, filmat e Bekim Fehmiut vazhdojnë të shfaqen në retrospektiva europiane, ndërsa emri i tij përmendet si metaforë e guximit artistik dhe integritetit personal. Paradoksi i një aktori që jetën e përfundoi me curtain‑call‑in e vet, mbetet një kujtesë e fortë se pas dritave të kamerës mund të fshihet një terr i padukshëm.
“Ai e mbylli jetën ashtu si e jetoi. I vetëm, i vendosur dhe i pakompromis”, – kështu përfundon një nga shënimet përkujtimore në arkivin e familjes Petrić‑Fehmiu, duke vulosur legjendën e një artisti që iu bind skenarit personal deri në skenën e fundit.
©️zërionline
